اندومتریوز ، علائم، تغییرات سطح هورمون زنانه، ناباروری ، روش درمان
هدر اندومتریوز - دکتر نازنین صفایی (متخصص زنان و زایمان و لیزر و جراح زیبایی)

هدر اندومتریوز - دکتر نازنین صفایی (متخصص زنان و زایمان و لیزر و جراح زیبایی)

اندومتریوز چیست؟

اندومتریوز عارضه‌ای است که در آن بافتی که از جنس آستر رحم (اندومتریوم) است، در خارج از رحم یافت می‌شود.

شیوع اندومتریوز چقدر است؟

از هر ده زنی که در سنین باروری قرار دارند، یک نفر به اندومتریوز دچار می‌شود. این بیماری اکثراً در دهه‌ی چهارم و پنجم زندگی زنان تشخیص داده می‌شود و تخمین زده می شود که ۱۷۶ میلیون نفر زن در جهان با این مشکل مواجه هستند.

اندومتریوز کجا بروز می‌کند؟

آناتومی رحم - دکتر نازنین صفایی (متخصص زنان و زایمان و لیزر و جراح زیبایی)

نواحی‌ای که بافت اندومتریال (بافت‌های کاشته شده) در آنها بروز می‌کند، اغلب شامل این‌ موارد است:

  • شرایط ذهنی: احساساتی مانند ترس، شرم، گناه یا خجالت راجع به مقاربت، باعث می‌شوند تا شخص نتواند در هنگام مقاربت آسوده باشد و وقتی نتواند آسوده باشد، برانگیختگی دشوار است و ممکن است به درد بیانجامد. استرس و خستگی نیز می‌توانند بر میل به مقاربت تأثیر بگذارند.
  • صفاق ( پرده ای ظریف و شفاف که اعضای داخل شکم را در بر می گیرد)
  • تخمدان‌ها
  • لوله‌های رحمی
  • سطح خارجی رحم، مثانه، حالب‌ها، روده‌ها و قسمت انتهایی روده
  • کلدوساک خلفی (فضای پشت رحم)

اندومتریوز چگونه مشکل‌ساز می‌شود؟

اندومتریوز چگونه مشکل ساز می شود؟ - دکتر نازنین صفایی (متخصص زنان و زایمان و لیزر و جراح زیبایی)

اندومتریوز به تغییرات سطح هورمون زنانه‌ی استروژن پاسخ می‌دهد. بافت‌های کاشته شده ممکن است رشد کرده و مثل آستر رحم در هنگام قاعدگی خون‌ریزی داشته باشند. بافت اطراف می‌تواند آزرده، ملتهب و متورم شود. ریزش و خون‌ریزی این بافت در هر ماه می‌تواند باعث ایجاد بافت اسکار یا چسبندگی شود. چسبندگی‌ها گاهی باعث چسبیدن ارگان‌ها به همدیگر می‌شوند. خون‌ریزی، التهاب و اسکارگذاری باعث ایجاد درد، علی‌الخصوص قبل و در حین قاعدگی می‌شود.

چه پیوندی بین اندومتریوز و ناباروری وجود دارد؟

چه پیوندی بین اندومتریوز و ناباروری وجود دارد؟ - دکتر نازنین صفایی (متخصص زنان و زایمان و لیزر و جراح زیبایی)

حدود ۴۰ درصد از زنان نابارور، این مشکل را دارند. التهاب ناشی از اندومتریوز می‌تواند به اسپرم یا تخمک صدمه زده یا در حرکت آنها در داخل لوله‌ی فالوپ رحم اختلال ایجاد کند. در موارد شدید اندومتریوز، لوله‌های فالوپ می‌توانند توسط چسبندگی یا بافت اسکار مسدود شوند.

علائم اندومتریوز چیست؟

علائم آندومتریوز - دکتر نازنین صفایی (متخصص زنان و زایمان و لیزر و جراح زیبایی)

شایع‌ترین علامت درد مزمن (طولانی‌مدت) لگنی است. این درد علی‌الخصوص قبل و در حین قاعدگی رخ می‌دهد. به علاوه ممکن است در هنگام مقاربت درد وجود داشته باشد. اگر اندومتریوز روی روده وجود داشته باشد، با حرکت روده ممکن است درد ایجاد شود. اگر مثانه را هم متأثر کند، درد در هنگام ادرار کردن حس می‌شود. خون‌ریزی شدید قاعدگی نیز یکی دیگر از علائم اندومتریوز است اما جالبست که بسیاری از زنان که مبتلا هستند هیچ علامتی ندارند.

اندومتریوز چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص و درمان آندومتریوز - دکتر نازنین صفایی (متخصص زنان و زایمان و لیزر و جراح زیبایی)

پزشک در ابتدا ممکن است معاینه‌ای، شامل معاینه‌ی لگن انجام دهد. با این حال، تنها راه حصول اطمینان از داشتن یا نداشتن اندومتریوز، یک روش جراحی به نام لاپاراسکوپی است. گاهی اوقات در حین عمل تکه‌ی کوچکی از بافت برداشته می‌شود که به این کار، انجام بیوپسی می‌گویند.

اندومتریوز چگونه درمان می‌شود؟

تشخیص آندومتریوز - دکتر نازنین صفایی (متخصص زنان و زایمان و لیزر و جراح زیبایی)

درمان به عواملی چون وسعت بیماری، علائم و میل فرد به بچه‌دار شدن بستگی دارد. می‌توان با دارو، جراحی یا به کمک هر دو درمان کرد. وقتی که درد مشکل اصلی است، معمولاً اول از دارو استفاده می‌شود.

برای درمان اندومتریوز از چه داروهایی استفاده می‌شود؟

داروهایی که برای درمان به کار می‌روند شامل مسکن‌هایی مثل داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAID) و داروهای هورمونی مثل قرص‌های ضد بارداری، داروهای پروژستینی تنها و آگونیست‌های هورمون آزادکننده‌ی گونادوتروپین هستند. داروهای هورمونی ممکن است به کند کردن روند رشد بافت اندومتریال کمک کرده و از شکل‌گیری چسبندگی‌های جدید جلوگیری کنند. این داروها معمولاً نمی‌توانند بافت اندومتریوزی که به وجود آمده را از بین ببرند.

آیا جراحی می‌تواند اندومتریوز را به طور کامل درمان کند؟

جراحی و اندومتریوز - دکتر نازنین صفایی (متخصص زنان و زایمان و لیزر و جراح زیبایی)

پس از جراحی، اکثر زنان از درد آسوده می‌شوند. با این حال، حدود ۴۰ تا ۸۰ درصد زنان ظرف ۲ سال پس از انجام جراحی دوباره درد را تجربه می‌کنند. هرچه بیماری شدیدتر باشد، احتمال عود آن بیشتر است. مصرف قرص‌های ضد بارداری یا دیگر داروها پس از جراحی می‌تواند به بیشتر شدن طول دوره‌ی بی‌علامتی کمک کند.

اگر درد شدید من پس از درمان خوب نشد، چه باید کرد؟

اگر درد شدید باشد و پس از درمان رفع نشود، انجام عمل هیسترکتومی (برداشتن رحم) به عنوان «آخرین چاره» مطرح می‌شود. در صورتی که تخمدان‌ها هم برداشته شوند، احتمال عود اندومتریوز کمتر می‌شود. اگر تخمدان‌ها نگه داشته شوند، در صورت برداشتن بافت‌های کاشته‌شده‌ی اندومتریوز در هنگام برداشتن رحم، شانس عود پایین‌تر می‌آید.

احتمال کمی وجود دارد که درد پس از برداشتن رحم و تخمدان‌ها نیز عود کند. این قضیه ممکن است به خاطر اندومتریوزی باشد که دیده نشده یا در حین عمل امکان برداشتن آن وجود نداشته است.