خونریزی نامرتب رحمی - دکتر نازنین صفایی، متخصص زنان و زایمان تهران

خونریزی نامرتب رحمی - دکتر نازنین صفایی، متخصص زنان و زایمان تهران

خونریزی نامرتب رحمی ( قسمت اول) 

 

طی دو تا پنج سال اول پس از اولین رخداد خونریزی ماهانه ، بیشتر دوره های تولید مثلی بدون تخمک گذاری هستند. ( یک دوره طبق تعریف از اولین روز شروع عادت ماهانه تا اولین روز شروع عادت ماهانه بعد محاسبه می شود.)

با وجود این عدم تخمک گذاری باز هم بیشتر دختران در سال های اولیه ، پریود های منظم دارند که  این طول مدت از ۲۱ تا ۴۵ روز تنوع دارد. (در مقایسه ، زنان بالغ طول یک دوره شان بطور متوسط ۲۱ تا ۳۸ روز است.)

حدود یک چهارم دختران نوجوان  طی سه دوره اول عادت ماهانه شان یک اختلاف + و – ده روزه را در فاصله زمانی فوق تجربه میکنند . مثلا اگر دوره عادت ماهیانه شان ۲۶ روزه باشد ، ممکنست در چند خونریزی اولشان تا ده روز زودتر و یا دیرتر از موعد انتظارشان دچار خونریزی ماهیانه شوند.

از نظر شدت خونریزی نیز انتظار میرود در یک دوره خونریزی نرمال ، حدود ۴ تا ۵ روز خونریزی و میزان مصرف روزانه پد ، ۳ تا ۵ عدد باشد.

ممکنست در برآورد میزان خونریزی دچار اشتباه شوید در این صورت در صورتیکه پاسخ شما به هر یک از سولات زیر مثبت باشد بهتر است جهت بررسی با پزشک خود مشورت کنید.

آیا شب ها نیاز به تعویض پد دارید؟

آیا ساعت به ساعت مجبور به تعویض پد خود هستید؟

آیا حین خونریزی  ، لخته های بزرگ دفع میکنید؟

توصیه های دکتر نازنین صفایی ( متخصص زنان و زایمان) در خصوص خونریزی های نامرتب رحمی

با بیشتر شدن سن ، این دوره های بدون تخمک گذاری جایشان را به دوره های با تخمک گذاری می دهند . در حقیقت ، تحت تاثیر هورمون های ترشح شده از مناطق هیپوتالاموس و هیپوفیز در مغز و در نهایت اثر تقویت مثبت هورمون استروژن روی هورمون تخمک گذاری ( که به هورمون LH معروف است) تخمک گذاری انجام میشود و بیشتر دختران جوان در پایان دومین سال از شروع اولین پریودشان ، دوره های با تخمک گذاری خواهند داشت و طول دوره ها در رنج ۲۱ تا ۴۲ روزه قرار خواهد گرفت.

بنابراین به طول دوره نیز باید توجه داشت و درصورتیکه ( بویژه در سال دوم از شروع عادت ماهیانه) این رنج بیشتر از ۴۲ روز و یا کمتر از ۲۱ روز باشد و یا فواصل بین دوره ها بیشتر از یک هفته فاصله داشته باشد ، باز نیازمند ارزیابی خواهد بود.

توجه کنید که در صورتیکه فاصله بین دو عادت ماهیانه به ۹۰ روز میرسد از همان اول نیاز به ارزیابی دارد.

توجه : خونریزی هایی که به دنبال دوره های بدون تخمک گذاری رخ میدهند میتوانند با فواصل کمتر ، با زمان طولانی تر خونریزی و نیز با حجم بیشتر خونریزی همراه باشند.

عللی که باید در موارد خونریزی غیر طبیعی در یک دختر نوجوان مد نظر قرارداد:

  • بارداری ؛ هر چند که در کشور ما با توجه به وضعیت فرهنگی و اعتقادات مذهبی خوشبختانه کمتر شاهد موارد بارداری در دختران نوجوان هستیم ولی با توجه به اهمیت موضوع ، بررسی بارداری از اولین مسائلی است که باید بررسی و رد شود.
  • مصرف داروهای هورمونی ؛ ۳۰ تا ۴۰٪ افراد طی مصرف اولین بسته قرص های ترکیبی دچار نوعی خونریزی ناشی از مصرف قرص می شوند.هرچند فراموش کردن مصرف قرص ها خود عاملی است برای ایجاد این بی نظمی در خونریزی!
  • مشکلات خونی ؛ از بین بیماریهای خونی که ممکن است اولین نشانه آنها وجود دوره های عادت ماهیانه شدید باشد می توان به برخی بیماری های پلاکتی (مثل ITP) و یا برخی اختلالات انعقاد خون ( مثل بیماری فون ویلبراند) اشاره کرد.
  • عفونت ها ؛ این مورد نیز در جامعه ما در این گروه سنی کمتر دیده میشود ولی از جمله تشخیص ها در بین دخترانی است که در نوجوانی ازدواج کرده و یا جزو گروههای پرخطر هستند.
  • بیماریهای هورمونی ( بیماریهای غدد درونریز) ؛ اختلالات ایجاد شده دردیگر سیستم های هورمونی بدن نظیر هورمون تیروئید  و اختلالاتی که سطح هورمونهای مردانه را در بدن بالا میبرد میتواند بی نظمی قاعدگی ایجاد کند بنابراین بررسی سایر سیستم های هورمونی منطقی به نظر می رسد.
  • علل آناتومیک؛ گاهی بیماریهایی که شکل و فرم اندامهای تولیدمثلی را تحت تاثیر قرار میدهد میتوانند  منجر به تغیراتی در فرم و نظم عادت ماهانه شوند.

اقدامات تشخیصی : 

در حرفه پزشکی همواره صحبت با بیمار و کسب آگاهی از چند و چون بیماری و علایم آن در کنار تاریخچه بیماریهای قبلی ، مصرف داروها و حتی اعمال جراحی گذشته  و معاینه بدنی دقیق دارای مهم ترین نقش در تشخیص علل بیماریزایی هستند، لذا مراجعه حضوری بیمار نزد پزشک معالج و همکاری کافی در درجه اول اهمیت است. در ادامه پزشک با نتایجی که از شرح بیماری و معاینه بیمار بدست می آورد اقدام به بررسی تست های آزمایشگاهی ( بسته به شرایط تست بارداری ، بررسی عفونت ها ، بیماریهای خونی و هورمونی و ...) میکند .در ادامه ممکنست برای تشخیص نیاز به بررسی به کمک سونوگرافی ، CT اسکن ، MRI  و یا حتی انجام لاپاراسکوپی باشد.

درمان: 

نوع درمان به تشخیص علت زمینه ای بستگی دارد و طیفی از درمانهای دارویی ساده تا رفع اختلالات آناتومیک توسط جراحی را می طلبد.