هدر تعیین جنسیت - دکتر نازنین صفایی ۰ متخصص زنان و جراح زیبایی)

روش های تعیین جنسیت جنین

جنسیت را آقایان تعیین می‌کنند!

جنسیت نوزاد توسط کروموزوم‌های جنسی تعیین می‌شود. دو نوع كروموزوم جنسی وجود دارد: کروموزوم X و کروموزوم Y. کروموزوم تعیین کننده جنسیت برای خانم‌ها X و برای آقایان Y است. در واقع سلول های بدن زن دارای فرمول XX است و به فرزندش می‌تواند فقط یك كروموزم X بدهد. اما سلول‌های بدن مرد (اسپرم) دارای دو نوع كروموزم جنسی Yو X هستند. بنابراین بسته به اینكه كدام نوع اسپرم( حاوی X یا Y ) با تخمكی كه حاوی كروموزوم X است تركیب شود، جنسیت جنین مشخص می‌شود. اگر اسپرم حاوی كروموزم Y موفق به نفوذ در تخمك شود، جنین پسر خواهد بود و اگر اسپرم حاوی X به تخمك وارد شود، جنین دختر خواهد بود. به عبارت دیگر اگر دو کروموزوم X باشند جنسیت مؤنث و اگر یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y باشد جنسیت مذکر می‌شود. بنابراین در اولین زمانی که لقاح انجام می‌شود و کروموزوم‌ها با هم ترکیب می‌شوند، جنسیت مشخص می‌شود و دیگر نمی‌توان آن را تغییر داد.

امروزه روش‌های متنوع علمی و سنتی جهت تعیین جنسیت جنین پیشنهاد می‌شود اما اینکه استفاده از این روش‌ها از نظر اخلاقی صحیح باشد مورد توافق نیست. عللی که زوج‌ها تمایل به تعیین جنسیت فرزند خود دارند شامل:

  • ۱ - تمایل و ترجیح برای داشتن فرزندی با جنس مؤنث یا مذکر
  • ۲- حفظ تعادل خانواده با داشتن فرزندانی از هر دو جنس
  • ۳- جلوگیری از بروز بیماری‌های وابسته به جنس (در صورت اطلاع از بیماری یکی از والدین -معمولاً مادر -که در این صورت بروز بیماری در نوزاد پسر شایعتر خواهد بود)
  • ۴- جلوگیری از بروز بیماری‌هایی که در یک جنس بیشتر بروز می‌یابد به خصوص وقتی یکی از والدین یا فرزندان دیگر مبتلا باشند.

بیماری‌های شایع در مردان عبارتند از :

  • - اوتیسم
  • - تنگی دریچه‌ی پیلور
  • - هیرشپرونگ
  • - اتواسکلروز

بیماری‌های شایع در زنان عبارتند از :

  • - سرطان سینه
  • - لوپوس
  • - گریوز

اقدامات تعیین جنسیت که توسط والدین انجام می‌شود:

۱- رژیم غذایی

به طور کلی در صورتی که زوج تمایل به داشتن فرزند دختر دارند باید رژیمی حاوی مقادیر فراوان کلسیم و منیزیم داشته و در صورت تمایل به داشتن فرزند پسر باید رژیم حاوی مقادیر بیشتر سدیم و پتاسیم داشته باشند. در مورد استفاده از این روش هیچ منبع علمی مستدلی بعنوان پشتوانه علمی وجود ندارد و حتی داشتن محدودیت های شدید غذایی و در مقابل افراط در مصرف برخی مواد غذایی دیگر می تواند عواقب خطرناکی نیز داشته باشد.

۲- زمان نزدیکی

طبق تئوری‌ها از آنجایی که اسپرم‌های حاوی کروموزوم y (که منجر به تشکیل جنین مذکر می‌شود) سریعتر حرکت می‌کند اما طول عمر کمتری نسبت به اسپرم حاوی کروموزوم جنسی X (عامل جنین دختر) دارند لذا در صورت تمایل به داشتن نوزاد پسر دقیقاً نزدیکی باید در روز تخمک گذاری انجام شود .این روش به علت تأثیر سایر عوامل محیطی و خطای شایع زوجین در تعیین زمان دقیق تخمک گذاری قابل اعتماد نمی‌باشد تا جایی که در مقالات اخیر هیچ مدرکی مبنی بر موفقیت این روش در مطالعات ارائه نشده است.

اقدامات تعیین جنسیت که با کمک متخصص انجام می‌شود:

۱- تعیین زمان تخمک گذاری با کمک سونوگرافی

در این روش پزشک بر اساس نتیجه سونوگرافی و انداره گیری یکسری پارامترها به شما می گوید نزدیکی در چه روزهایی احتمال دختر شدن یا پسر شدن را بیشتر می‌کند. معمولاً بعد از تخمک‌گذاری احتمال پسر شدن جنین بیشتر است و ۲ تا ۳ روز قبل از تخمک‌گذاری احتمال دختر شدن بیشتر است زیرا اسپرم‌های Y سرعتشان بیشتر است و زودتر از بین می‌روند اما اسپرم‌های X مقاومتر هستند و حرکت‌شان هم کندتر است و برای مدت طولانی‌تری باقی می‌مانند.

۲- جداسازی اسپرم‌ها و سپس تلقیح داخل رحمی (IUI)

در مایع منی اسپرم‌هایی حاوی کروموزوم جنسی X (مولد نوزاد دختر) یا Y (مولد نوزاد پسر) وجود دارند.
جداسازی اسپرم‌ها براساس تفاوت‌های ظاهری، تفاوت در سرعت حرکت اسپرم حاوی y یا x و ... انجام می‌شود.
سپرم‌هایی که Y هستند حرکت‌شان سریع‌تر از اسپرم‌های X است. با روش‌های آزمایشگاهی می‌توان تا حدودی این اسپرم‌ها را از هم جدا کرد و برحسب علاقه زوج مورد نظر اسپرم‌های X و یا Y را وارد رحم کرد.
میزان موفقیت این روش ۷۰ تا ۸۰ درصد است. البته باید در نظر داشته باشید که در هر دوره احتمال رخداد حاملگی حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد است. یعنی احتمال جنسیت دلخواه ۷۰ تا ۸۰ درصد و احتمال حاملگی با این روش ۳۰ تا ۳۵ درصد است.

۳- بررسی ژنتیکی سلول اولیه حاصل از لقاح قبل از لانه‌گزینی در رحم

میزان کلی موفقیت در این روش که بکمک تکنیک IVF انجام می شود ۹۵٪ است و انجام کل فرایند درمان مشابهه آنچه در زوجین نابارور انجام میشود است. در این روش تعدادی تخمک از خانم گرفته شده و بعد در آزمایشگاه، اسپرم‌ها بداخل تخمک‌ها تزریق می‌شوند و جنین تشکیل می‌شود. سپس با بررسی ژنتیکی جنس جنین تعیین شده و در صورت مطابق نبودن با خواسته‌ی والدین از لانه‌گزینی آن در رحم جلوگیری می‌شود. این بررسی باید حداکثر تا ۴۸ ساعت بعد از لقاح انجام شود. در این روش می‌توان با اطمینان ۱۰۰ درصد جنسیت جنین را تعیین نمود اما جواب دهی خود IVF ، ۱۰۰ درصد نیست. تکنیک IVF یک روش آزمایشگاهی کمک باروری است که جواب دهی آن در زوج‌های نابارور ایرانی حدود ۴۰ درصد است و کسانی که ناباروری ندارند چیزی حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد از آن جواب مثبت می‌گیرند.

این روش خیلی هزینه‌ی بالایی داشته و نسبت به سایر روش‌ها محبوبیت کمتری دارد از سوی دیگر این روش به علت برداشت سلول در مراحل خیلی ابتدایی قبل از شروع تمایز سلولی کاملاً مطمئن بوده و هیچ خطری در پی نخواهد داشت.